مصطفى النوراني الاردبيلي

242

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

مفيد مىباشد . براى تصفيه خون آن را مىجوند . « 1 » جميل بن صالح گويد : به امام صادق عليه السلام عرض كردم : دخترى دارم ستاره را مانند ، خمچه - سبو مىبيند . فرمود : آرى مانند دانه مىبيند . گفتم : چشمش ضعيف است فرمود : با صبر و مر و كافور كه همه مساوى باشند ، سرمه بكشد . مىگويد : چنين كردم نافع شد . حديث ، عن جميل بن صالح قال : قلت لأبى عبد الله عليه السلام إنَّ لنا فتاة كانت ترى الكوكب مثل الجرّة ، قال : نعم و تراه مثل الحب قلت : انَّ بصرها ضعف فقال : اكحلها بالصبر و المر و الكافور أجزاء سواء فكحلناها به فنفعها . « 1 » صبر ، صباو . به هندى الوا و انگليسى ALOES مادّه شيميايى در صبر الواين مىباشد . صبر گياهى است از تيره سوسنىها جزء دسته تك‌لپه‌ايها كه داراى برگهاى ضخيم و دراز و سبز مايل به قرمز و بدون دمبرگ ، داراى كناره‌هاى پيچ و خم‌دار است كه منتهى به تيغ مىشوند . گلهايش به رنگ زرد مايل به سبز است كه به‌صورت خوشه بر روى ساقه مولّد گل قرار دارند . اين گياه داراى گونه‌هاى متعدد است كه همه ، خاص نواحى گرم هندوستان و جزاير آنتيل و شمال آفريقا است . و برخى گونه‌ها نيز در نواحى درياى روم مىرويند . از اين گياه شيرابه‌اى به دست مىآورند كه پس از تغليظ به نام صبر زرد به بازار عرضه مىكنند و در تداوى مصرف دارد ، صبر زرد ، صباره ، الصبر ، آلوى ، شب پار ، رب ( گياه ) ، شيرابه سفت شده‌اى كه از گياه صبر به دست مىآورند . رنگ اين مادّه غليظ شده از قرمز تا قهوه‌اى متغير است و معمولًا به‌صورت تكّه‌هاى جامد به بازار عرضه مىشود . قطعات صبر زرد به خوبى به‌صورت گرد درمىآيد و در مجاورت حرارت ابتدا نرم و ذوب شده ، سپس با شعله درخشانى مىسوزد . صبر زرد به خوبى در الكل و آب جوش حل مىشود و پس از سرد شدن رسوبى به نام صبغ از خود باقى مىگذارد ، طعم صبر زرد بسيار تلخ و مهوّع و بويش بسته به انواع آن فرق مىكند .

--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 7 ، ص 96 . ( 1 ) - روضة كافى ، ج 8 ، ص 383 ، حديث 518 .